
Để vận hành một CLB bida chuyên nghiệp, việc nắm rõ thuật ngữ bida là điều bắt buộc. Khi hiểu từng loại dụng cụ, bàn bi da, kỹ thuật cơ bản đến những thế bi đặc thù, bạn sẽ dễ dàng hướng dẫn người chơi và tạo trải nghiệm tốt hơn. Đây cũng là cách giúp chủ quán xây dựng uy tín, tạo niềm tin và giữ chân khách hàng lâu dài. Cùng Bida Hoàng Anh Nam Group khám phá những thuật ngữ quan trọng trong bida ngay sau đây!
THUẬT NGỮ CHUNG TRONG BỘ MÔN BIDA
Tùy vào thể lệ chơi bida cũng như từng tình huống cụ thể mà các cơ thủ sẽ sử dụng những thuật ngữ khác nhau. Tuy nhiên, có những khái niệm phổ biến dùng trong mọi thể loại bida, giúp người mới nhanh chóng hòa nhập và hiểu luật chơi cơ bản.
1. Thuật ngữ về dụng cụ bida
Hiểu đúng tên gọi các dụng cụ chơi bida là yếu tố quan trọng và cơ bản nhất mà chủ CLB cần nắm rõ để có thể tư vấn và hướng dẫn cho người chơi tại quán hoặc đặt đúng loại phụ kiện bi-a tương ứng. Dưới đây là một số thuật ngữ bida về dụng cụ mà bạn cần nắm:
- Cơ bida (Cue): Gậy dùng để đánh bi, thường được làm từ gỗ hoặc vật liệu cao cấp, là dụng cụ không thể thiếu của mọi cơ thủ.
- Bi chù (Cue Ball): Bi màu trắng dùng để đánh vào các bi khác. Đây là bi duy nhất người chơi được quyền tác động trực tiếp.
- Giá xếp bi (Rack): Dụng cụ dùng để xếp các bi theo hình tam giác hoặc kim cương trong bộ môn bida lỗ, đảm bảo vị trí của bi được đặt đúng trước khi đánh khai cuộc.
Mẹo chọn mua phụ kiện bida: Để mang đến trải nghiệm tốt nhất cho người chơi cũng như hạn chế tình trạng phụ kiện bida bị hỏng, trầy xước, chủ CLB bida nên đầu tư mua phụ kiện bi-a chính hãng tại những địa chỉ phân phối uy tín.
LIÊN HỆ TRAO ĐỔI – MUA BÁN – TƯ VẤN MIỄN PHÍ
2. Thuật ngữ về các cú đánh cơ bản
Đây là nhóm thuật ngữ mô tả các kiểu chơi bida hay kiểu đánh thường gặp nhất trong quá trình chơi và thi đấu bộ môn này, đóng vai trò quan trọng trong việc định hình từng ván đấu:
- Break Shot: Cú đánh đầu tiên để giải tán bi (khai cuộc), giúp tạo lợi thế ngay từ đầu.
- Cú đánh Sẻ: Đánh bi cái đi theo đường thẳng đến bi mục tiêu, được sử dụng ở tất cả các thể loại bida.
- Bank Shot: Cú đánh bật băng, trong đó bi cái sẽ bật ra khỏi cạnh bàn trước khi chạm đến bi mục tiêu.
- Carom: Cú đánh trong đó bi cái chạm lần lượt hai bi mục tiêu trong bộ môn bida phăng.

3. Thuật ngữ bida về kỹ thuật đánh nâng cao
Để trở thành một cơ thủ giỏi hay quản lý CLB hiệu quả, việc nắm vững các thuật ngữ về kỹ thuật đánh nâng cao là điều cần thiết. Các kỹ thuật này giúp kiểm soát bi cái tinh tế hơn và tạo ra những cú đánh khó:
- Spin/Phê: Là kỹ thuật đánh xoáy cơ bản trong bida, thường dùng để điều khiển hướng đi và góc quay của bi cái.
- Follow Shot/Culê: Kỹ thuật đánh vào phần trên tâm bi cái để tạo độ xoáy dọc, giúp bi cái tiếp tục lăn về phía trước sau khi chạm bi mục tiêu.
- Draw Shot/Giật Đờ trô/Kéo: Người chơi đánh vào phần dưới tâm bi để tạo độ xoáy lùi sau khi bi cái chạm bi mục tiêu, giống như cách đánh Pique.
- English/Ép phê: Kỹ thuật ép phê bida là đánh lệch trái hoặc phải tâm bi để tạo độ xoáy ngang. Đây là một thuật ngữ bida phăng phổ biến mà người chơi cần nắm vững.
- Natural English/Ép phê tự nhiên: Đây là hiện tượng bi cái tự sinh xoáy ngang khi chạm vào thành băng hoặc các viên bi mục tiêu còn lại trên bàn.
- Holdup/Dằn: Kỹ thuật này ngược chiều với hướng lăn tự nhiên của bi cái, thường dùng để hãm tốc hoặc tạo thế bi khó cho đối thủ.
- Jump Shot/Bốc đầu/Bốc cơ: Là cú đánh làm bi cái nhảy qua bi khác mà không vi phạm luật, thường áp dụng khi bi bị chắn.
- Masse Shot/Mát xê: Là cú đánh có độ xoáy mạnh khiến bi cái di chuyển theo đường cong.
CÁC TÌNH HUỐNG VÀ LỖI THƯỜNG GẶP TRONG BIDA
Trong quá trình chơi bida, việc mắc lỗi là không thể tránh khỏi. Chủ CLB bida cần nắm rõ các thuật ngữ về lỗi để có thể hướng dẫn khách hàng, phân tích và khắc phục một cách chuyên nghiệp:
- Scratch/Chết cái/Ốc lỗ/Thủng lỗ: Đây là tình huống bi cái rơi vào lỗ sau cú đánh và bị tính là phạm lỗi, chuyển lượt chơi sang đối thủ.
- Snookered: Là trường hợp bi cái bị các bi khác chắn không thể đánh trực tiếp vào bi mục tiêu.
- Foul/Penalty: Bao gồm các lỗi như đánh trượt bi mục tiêu, đánh bi cái rơi lỗ, không chạm băng sau khi chạm bi đích. Khi mắc phải lỗi này, lượt đánh của người chơi sẽ chuyển sang cho đối thủ.

THUẬT NGỮ VỀ THẾ BI VÀ CHIẾN THUẬT TRÊN BÀN
Việc hiểu rõ các thuật ngữ bida về thế bi và chiến thuật sẽ giúp người chơi đọc thế bi và kiểm soát trận đấu tốt hơn, từ đó nâng cao kỹ năng và chiến thắng.
Thuật ngữ về thế bi:
- Bridge: Là điểm tựa tay khi đánh cơ.
- Open Table: Bàn mở – Tình trạng chưa xác định người chơi sẽ đánh nhóm bi nào (thường trong bida lỗ).
- Sẻ ngược: Là cú đánh khiến bi mục tiêu đi ngược với lỗ bida, đưa đối thủ vào thế bi khó.
- Chặt: Đánh bi mục tiêu đang nằm ở giữa thành băng.
- Đứng: Bi cái và bi mục tiêu nằm thẳng hàng, đòi hỏi người chơi phải hướng mũi cơ xuống hơn một chút và đánh với lực vừa phải.
- Điều: Kỹ thuật điều bi cái chạm vào bi mục tiêu, sau đó lăn về vị trí có lợi cho cú đánh tiếp theo.
- Dấu cái/Chạy đạn/Safety Shot: Cố tình đưa bi vào vị trí khó để hạn chế lựa chọn của đối thủ, thường dùng trong đấu giải.
- Gãi: Là khi 2 viên bi mục tiêu nằm cạnh nhau, người chơi sẽ đánh bi cái để tách hai viên bi ra.
- Nguyên đường: Bi cái nhìn thấy bi đích rõ ràng, không có bi nào chắn giữa.
- Khuôn: Hai hoặc nhiều bi nằm cạnh nhau hướng vào lỗ.
- Big Ball: Bóng lớn, đây là trường hợp khi vị trí của bi mục tiêu thứ hai lệch quá cao, khá khó điều khiển.
Các loại chạm bi:
- Cut/Sơn mỏng: Là cú chạm mỏng vào bi mục tiêu để điều hướng chính xác, kỹ thuật sơn mỏng bida thường được sử dụng khi muốn đưa bi vào lỗ từ góc hẹp.
- Feather/Liếm: Là cú chạm mỏng khiến bi mục tiêu dao động rất ít so với mong muốn.
- Kiss/Đá: Bi cái chạm vào bi mục tiêu rồi bất chợt chạm sang bi khác không chủ đích trước khi dừng lại.

THUẬT NGỮ VỀ BĂNG VÀ ĐIỂM TRÊN BÀN BIDA
Để thực hiện những cú đánh chính xác, đặc biệt trong thuật ngữ bida 3 băng, việc nắm rõ các thuật ngữ về băng và điểm trên bàn là cực kỳ quan trọng.
- Long/L: Băng dài.
- Short/S: Băng ngắn.
- L-S-L: Nói đến trường hợp bi chạm vào băng theo thứ tự băng dài – băng ngắn – băng dài.
- Diamond/Nút: Là các điểm nhỏ đều nhau trên thành bàn, giúp người chơi căn góc chính xác và đo khoảng cách trong bộ nút số 50.
- Aim point: Là điểm bi cái chạm vào thành băng đầu tiên trong cú đánh.
- Arrival: Là vị trí mà bi cái chạm vào băng sau khi nó đã chạm vào thành băng thứ nhất và những băng bàn tiếp theo.
- A bank shot: Còn được gọi là A băng. Đây là cú đánh chạm vào băng trước khi trúng bi đích.
- Backup lines: Cú đánh gãy. Đây là cú đánh từ ép phê thuận vào băng một sau đó chuyển thành ép phê ngược trên băng thứ hai để tạo ra góc gãy.
- Cross-table – Zigzag: Cú đánh khiến bi đi qua lại giữa hai thành băng dài.
- Cue point: Mũi cơ/gót cơ. Vị trí tác động của cơ lên bi cái, ảnh hưởng đến xoay, lực và hướng đi.
- Ticky: Cú đánh đặc biệt. Là cú đánh khiến bi cái chạm băng một, sau đó đến bi mục tiêu, rồi lại chạm tiếp băng một và băng hai. Kỹ thuật này đòi hỏi khả năng tính toán nhạy bén và chính xác.
- Bump, Bump shot: Cú bật, cú nổ. Đánh vào viên bi nằm sát băng bàn để bi cái bật ra và di chuyển đến quỹ đạo mong muốn.
- Cộng: Thuật ngữ dùng khi đánh 3 bi trở lên chạm vào nhau, ví dụ như bi cái – đập bi số 2 – đập bi số 3 sau đó vào lỗ.
- Cân: Cân băng bida là cú đánh khi bi cái chạm bi mục tiêu, sau đó chạm vào thành băng trước khi vào lỗ.
- Bóc: Tương tự với kỹ thuật cân bida nhưng bi đích lúc này nằm ở sát thành băng, người chơi cần điều khiển bi cái lướt qua bi đích để bi đích cân vào thành băng, sau đó rơi vào lỗ.
THUẬT NGỮ TRONG BIDA LỖ (POOL)
Bida lỗ (Pool) là thể loại bida phổ biến nhất tại các CLB Billiard hiện nay với luật chơi đa dạng và kỹ thuật phong phú. Việc hiểu rõ các thuật ngữ bida lỗ sẽ giúp các chủ CLB hướng dẫn người mới chơi một cách chính xác, từ đó giúp họ có trải nghiệm chơi bida chuyên nghiệp.
- 8-Ball: Thể loại bida phổ biến nhất, mỗi người chơi phải đánh nhóm bi số từ 1 – 7 (bi sọc) hoặc 9 – 15 (bi trơn) trước khi đánh bi số 8 cuối cùng.
- 9-Ball: Bi được đánh theo thứ tự từ 1 đến 9. Ai đánh được bi số 9 hợp lệ sẽ thắng ván đấu.
- Open Table: Bàn mở, chưa xác định người chơi đánh nhóm bi nào (áp dụng khi bi chưa được xác định là bi sọc hay bi trơn).
- Call Shot: Người chơi phải tuyên bố bi nào sẽ vào lỗ nào trước khi đánh.
- Combo Shot: Cú đánh liên hoàn, bi cái chạm vào một bi khác để đưa một bi thứ ba vào lỗ.
- Safety Play: Cú đánh phòng thủ, không để đối thủ có cơ hội ghi điểm.
- Snookered: Khi bi cái bị chắn, không thể đánh trực tiếp vào bi mục tiêu.

THUẬT NGỮ TRONG BIDA PHĂNG VÀ BIDA 3 BĂNG
Để hiểu rõ luật chơi nhằm giúp các cơ thủ thi đấu hiệu quả, chuyên nghiệp hơn, chủ CLB Billiard cần nắm vững các thuật ngữ bida phăng (Libre) và thuật ngữ bida 3 băng (Carom) dưới đây để hướng dẫn người chơi mới:
- One Cushion Shot: Cú đánh bi cái chạm một băng trước khi chạm bi mục tiêu thứ hai.
- Three-Cushion: Một thể loại bida 3 băng đòi hỏi kỹ thuật cao, bi cái phải chạm ít nhất ba băng trước khi chạm vào bi mục tiêu thứ ba.
- Position Play: Chiến thuật đặt bi hợp lý để có cú đánh tiếp theo thuận lợi.
- Run: Chuỗi điểm liên tiếp mà người chơi ghi được trong một lượt cơ.
Với các CLB Billiard chuyên về bida phăng và bida 3 băng, bàn chơi bi-a là yếu tố mang tính quyết định đến độ chính xác và sự chuyên nghiệp của trận đấu. Hãy tham khảo ngay bộ sưu tập bàn bida phăng, bida Carom 3 băng chính hãng, chất lượng cao tại Bida Hoàng Anh Nam Group để nâng cấp CLB Billiard của bạn!
THUẬT NGỮ TRONG BIDA SNOOKER
Đối với những thể loại bida có luật chơi phức tạp như Snooker, người chơi cần hiểu rõ các thuật ngữ liên quan để làm chủ ván đấu. Snooker có nhiều điểm khác biệt so với bida lỗ hay bida phăng về kích thước bàn, số lượng bi và luật chơi. Một số thuật ngữ trong bộ môn Snooker mà bạn cần nắm vững là:
- Frame: Một ván đấu trong Snooker.
- Break: Chuỗi điểm liên tục mà người chơi ghi được trong một lượt cơ.
- Pot: Đưa bi mục tiêu vào lỗ thành công.
- Foul: Phạm lỗi, có thể mất lượt hoặc nhường quyền cho đối thủ.
- Cue Action: Kỹ thuật điều khiển cơ để đánh bi chuẩn xác.
- Cannon: Khi bi cái chạm vào hai bi mục tiêu trong một cú đánh.
- Safety Shot: Cú đánh chiến thuật để gây khó khăn cho đối thủ.

Nắm vững các thuật ngữ bida là nền tảng vững chắc để bất kỳ ai có thể tự tin tham gia, quản lý và phát triển đam mê với bộ môn này. Nếu bạn có nhu cầu mua bàn và phụ kiện bida chính hãng, chuẩn thi đấu và được hỗ trợ setup CLB chuyên nghiệp, hãy liên hệ đến Bida Hoàng Anh Nam Group ngay hôm nay để được tư vấn chi tiết!
Liên hệ tư vấn miễn phí!
-
- Hotline: 093.885.88.29 (Mr Cường)
- Website: https://bidahoanganhnam.vn/
- Email: Bidahoanganhnam@gmail.com
- Địa chỉ: Số 55 Đường N4, Khu Dân Cư Hiệp Thành, phường Hiệp Thành, Quận 12, TP. HCM
Đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp và thân thiện của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn!